📖 Sözlük

1074 terimin sade, net tanımı — enflasyondan vergiye, maaştan yatırıma kadar.

4 A B C D E F G H I K L M N O P Q R S T U V Y Z Ç Ö Ü İ Ş

4

4A Sigortalılığı 4A, bir işverene bağlı olarak hizmet akdiyle (iş sözleşmesiyle) çalışan işçilerin tabi old… 4B Sigortalılığı (Bağkur) Bağkur (4B), şahıs şirketi sahipleri, serbest meslek erbabı, esnaf ve tarımla uğraşanlar g…

A

B

Bana Uygun Ek Gelir Fikri Nasıl Bulunur? Uygun bir ek gelir fikri bulmak için; kişinin sahip olduğu beceriler, boş zaman miktarı, b… Banka Kartı Banka kartı, kullanıcının banka hesabındaki mevcut bakiye üzerinden ödeme ve para çekme iş… Banka Kredisi Banka kredisi, bankalar tarafından belirli koşullarla kişi veya işletmelere sağlanan borç … Banka Mevduatı Banka mevduatı, kişi veya kurumların paralarını saklamak veya değerlendirmek amacıyla bank… Basit Faiz Basit faiz, sadece başlangıçtaki anapara üzerinden hesaplanan faizdir — kazanılan faiz tut… Başabaş Noktası Başabaş noktası, toplam gelirlerin toplam maliyetlere eşit olduğu ve işletmenin ne kâr ne … Başabaş Noktası Nasıl Hesaplanır? Başabaş noktası, bir işletmenin ne kâr ne zarar ettiği satış miktarıdır ve sabit giderleri… Batch Size Batch size, model eğitimi sırasında aynı anda işlenen veri örneği sayısını ifade eder.… Bedavacılık Sorunu Bedavacılık sorunu, kişilerin bir kamu malının maliyetine katkıda bulunmadan faydasından y… Bedelli Sermaye Artırımı Bedelli sermaye artırımı, şirketin yeni sermaye elde etmek amacıyla ortaklardan ek kaynak … Bedelsiz Sermaye Artırımı Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin iç kaynaklarını kullanarak sermayesini artırması ve ye… Benzerlik Araması Benzerlik araması, bir veri öğesine matematiksel olarak en yakın diğer veri öğelerini bulm… BES (Bireysel Emeklilik Sistemi) BES, SGK'nın devlet emeklilik sisteminden bağımsız, gönüllü katılımla işleyen, kişinin düz… BES Devlet Katkısı Nasıl Hesaplanır? Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) yatırılan katkı paylarının %30'u devlet katkısı olara… Beşeri Sermaye Beşeri sermaye, bireylerin eğitim, bilgi, yetenek ve deneyimlerinin oluşturduğu ekonomik k… Beta Katsayısı Beta katsayısı, bir yatırımın piyasa hareketlerine karşı duyarlılığını ölçmeye yardımcı ol… BIST 100 BIST 100, Borsa İstanbul'da işlem gören belirli şirketlerin performansını gösteren önemli … Bilanço Bilanço, bir işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özkaynaklarını g… Bileşik Faiz Bileşik faiz, kazanılan faizin de anaparaya eklenerek bir sonraki dönemde tekrar faiz kaza… Bileşik Faiz ve Mevduat Faizi Nasıl Hesaplanır? Bileşik faizde, her dönem kazanılan faiz anaparaya eklenir ve bir sonraki dönemde bu büyüm… Bileşik Yıllık Büyüme Oranı CAGR, bir yatırımın veya finansal göstergenin belirli dönem boyunca yıllık bileşik büyüme … Bilgi Asimetrisi Bilgi asimetrisi, ekonomik işlemde taraflardan birinin diğerinden daha fazla bilgiye sahip… Bir Ev veya Araç Alıp Alamayacağın Nasıl Hesaplanır? Bir satın alımın bütçeye uygun olup olmadığı; aylık gelir, mevcut giderler ve kredi taksit… Birikim Birikim, zaman içinde düzenli olarak ayrılan para ve diğer ekonomik değerlerin toplamıdır.… Birikim Hedefi Nasıl Hesaplanır? Bir birikim hedefine ulaşmak için gereken aylık tasarruf tutarı; hedef tutar, mevcut birik… Birikim Oranı Birikim oranı, belirli bir dönemde elde edilen gelirin ne kadarının tasarruf veya birikim … Bitcoin Bitcoin, merkezi olmayan bir ağ üzerinde çalışan en bilinen kripto varlıklardan biridir.… Bitcoin Halving Bitcoin halving, Bitcoin ağında belirli aralıklarla yeni blok üretimi karşılığında verilen… Blokzincir Blokzincir, verilerin birbirine bağlı bloklar halinde dağıtık biçimde kaydedilmesini sağla… Boğa Piyasası Boğa piyasası, yatırımcıların genel olarak fiyatların yükselmeye devam edeceği beklentisi … Bono (Hazine Bonosu) Bono, devletin veya şirketlerin vadesi 1 yıldan kısa olan borçlanma senedidir — tahvil ile… Bootstrapping Bootstrapping, girişimin dış yatırım almadan ağırlıklı olarak kurucunun kaynakları ve işle… Borç Borç, bir kişi veya kurumun başka bir kişi veya kuruma geri ödeme yükümlülüğüdür.… Borç Gelir Oranı Borç gelir oranı, bir kişinin veya kurumun borç ödemelerinin gelirine kıyasla ne kadar büy… Borç Kapatma Borç kapatma, mevcut borçların ödeme planına göre tamamen veya yeniden yapılandırılarak az… Borç Konsolidasyonu Borç konsolidasyonu, birden fazla borcun tek bir kredi veya ödeme planı altında birleştiri… Borç Oranı Borç oranı, bir şirketin finansman yapısında borçların payını değerlendirmek için kullanıl… Borç Servisi Borç servisi, bir borcun belirli dönemlerde yapılan anapara ve faiz ödemelerinin toplamını… Bordro (Maaş Bordrosu) Bordro, bir çalışanın belirli bir ay için brüt maaşını, yapılan tüm kesintileri (SGK, verg… Borsa Borsa, hisse senedi, tahvil gibi menkul kıymetlerin alınıp satıldığı, arz ve talebe göre f… Borsa Endeksi Borsa endeksi, belirli kriterlere göre seçilmiş hisse senetlerinin fiyat performansını tak… Boyut Azaltma Boyut azaltma, veri setindeki özellik sayısını daha az sayıda değişkenle temsil etmeye yön… Brüt Gelir Brüt gelir, vergi ve diğer kesintiler düşülmeden önce elde edilen toplam gelir tutarıdır.… Brüt Getiri Brüt getiri, yatırım veya faaliyetten elde edilen kazancın vergi ve diğer kesintiler düşül… Brüt Kâr Brüt kâr, satış gelirlerinden satılan mal veya hizmetlerin doğrudan maliyetleri çıkarıldık… Brüt Kâr Marjı Brüt kâr marjı, satış gelirlerinin ne kadarının doğrudan maliyetler çıkarıldıktan sonra ka… Brüt Maaş Brüt maaş, işverenin bir çalışan için üzerinde anlaştığı, hiçbir kesinti yapılmadan önceki… Bugünkü Değer Bugünkü değer, gelecekte elde edilecek bir para tutarının belirli bir iskonto oranına göre… Bulut Yapay Zeka Bulut yapay zeka, yapay zeka modellerinin ve uygulamalarının internet üzerinden sağlanan b… Bütçe Bütçe, gelir ve giderlerin belirli bir dönem için planlanmasıdır.… Bütçe Açığı Bütçe açığı, devletin belirli dönemdeki giderlerinin gelirlerinden fazla olmasıdır.… Bütçe Fazlası Bütçe fazlası, devletin belirli dönemdeki gelirlerinin giderlerinden fazla olmasıdır.… Bütçe Kısıtı Bütçe kısıtı, tüketicinin sahip olduğu gelirle satın alabileceği mal ve hizmet kombinasyon… Büyük Dil Modeli Büyük dil modeli, çok büyük metin veri kümeleri üzerinde eğitilerek insan dilini anlama ve… Büyük Veri Büyük veri, geleneksel yöntemlerle işlenmesi zor olabilecek kadar büyük, hızlı veya çeşitl…

C

Cari Açık Cari açık, bir ülkenin yurt dışından aldığı (ithalat, borç faizi, dışarıya giden gelirler … Cari Fazla Cari fazla, bir ülkenin cari işlemler hesabında gelirlerinin giderlerinden fazla olmasıdır… Cari Oran Cari oran, bir işletmenin kısa vadeli varlıklarının kısa vadeli borçlarına oranını göstere… CDS Primi CDS primi, bir ülkenin veya şirketin borç ödeme riskine ilişkin piyasa algısını gösteren f… Chatbot Chatbot, kullanıcılarla metin veya ses üzerinden otomatik iletişim kurabilen yazılım siste… ChatGPT Nedir? ChatGPT, kullanıcılarla doğal dil üzerinden etkileşim kurabilen ve metin tabanlı görevlerd… Ciro Ciro, bir işletmenin belirli dönemde gerçekleştirdiği toplam satış tutarını ifade eder.… Ciro Vergisi Ciro vergisi, satış veya işlem hacmi üzerinden alınması tartışılan ya da belirli uygulamal… Clustering Clustering, benzer özelliklere sahip veri noktalarını gruplara ayırma yöntemidir.… Collaborative Filtering Collaborative Filtering, kullanıcıların benzer davranışlarından yararlanarak öneriler oluş… Computer Vision Computer Vision, bilgisayarların görüntü ve videolardan anlamlı bilgi çıkarmasını sağlayan… Concept Drift Concept drift, veri ile hedef sonuç arasındaki ilişkinin zaman içinde değişmesi durumudur.… Confusion Matrix Confusion matrix, bir sınıflandırma modelinin doğru ve yanlış tahminlerini kategorilere ay… Content Authenticity Content Authenticity, dijital bir içeriğin kaynağı, oluşturulma süreci ve değiştirilme geç… Content Provenance Content Provenance, bir dijital içeriğin nereden geldiğini ve zaman içinde nasıl oluşturul… Context Management Context Management, yapay zeka sistemine verilen bilgi ve bağlamın verimli şekilde seçilme… Context Window Context window, bir yapay zeka modelinin tek işlem sırasında dikkate alabileceği metin vey… Continuous Learning Continuous Learning, yapay zeka sistemlerinin yeni bilgiler ve değişen veriler doğrultusun… Conversational AI Conversational AI, insanların doğal dil kullanarak bilgisayar sistemleriyle etkileşim kurm… Copilot Copilot, kullanıcının yaptığı işi desteklemek ve görevleri hızlandırmak amacıyla çalışan y… Cosine Similarity Cosine similarity, iki vektör arasındaki benzerliği ölçmek için kullanılan matematiksel yö…

D

Dalgalı Kur Sistemi Dalgalı kur sistemi, döviz kurunun büyük ölçüde piyasa arz ve talebine göre değiştiği kur … Damga Vergisi Damga vergisi, belirli belge ve işlemler üzerinden alınan vergi türlerinden biridir.… Dar Yapay Zeka Dar yapay zeka, belirli bir görevi veya sınırlı görev grubunu gerçekleştirmek üzere gelişt… Data Augmentation Data Augmentation, mevcut verileri dönüştürerek veya çeşitlendirerek yapay zeka modelinin … Data Drift Data drift, modelin üretimde karşılaştığı girdilerin dağılımının eğitim dönemindeki verile… Data Leakage Data leakage, model eğitiminde normalde tahmin aşamasında bilinmemesi gereken bilgilerin m… Data Scientist Data scientist, verileri analiz ederek anlamlı bilgiler, tahminler ve karar destek sisteml… Davranışsal Ekonomi Davranışsal ekonomi, ekonomik kararları psikoloji ve bilişsel davranışlarla birlikte incel… Deepfake Deepfake, yapay zeka kullanılarak görüntü, video veya ses içeriğinin gerçekmiş gibi değişt… Deflasyon Deflasyon, enflasyonun tam tersidir — mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesinin sürekli o… Değer Önerisi Değer önerisi, bir ürün veya hizmetin müşteriye sunduğu temel faydayı ve neden tercih edil… Değişken Gelir Değişken gelir, belirli dönemlerde tutarı aynı kalmayan ve kazanç miktarı faaliyet veya ko… Değişken Gider Değişken gider, harcama tutarı kullanım, üretim veya tüketim miktarına göre değişebilen gi… Değişken Maliyet Değişken maliyet, üretim veya satış miktarına bağlı olarak değişen maliyettir.… Deneme Süresi Deneme süresi, iş sözleşmesinin başında, işveren ve işçinin birbirini değerlendirmesi için… Denetimli Öğrenme Denetimli öğrenme, giriş verileri ve doğru sonuç örnekleri kullanılarak modelin eğitildiği… Denetimsiz Öğrenme Denetimsiz öğrenme, önceden etiketlenmemiş verilerdeki ilişkileri ve grupları keşfetmeye ç… Denge Fiyatı Denge fiyatı, piyasada talep edilen miktarın arz edilen miktara eşit olduğu fiyat düzeyidi… Derin Öğrenme Derin öğrenme, çok katmanlı yapay sinir ağlarını kullanarak karmaşık verilerden öğrenme sa… Destek ve Direnç Destek ve direnç, teknik analizde fiyat hareketlerinin belirli seviyelerde karşılaştığı ol… Devalüasyon Devalüasyon, bir ülkenin para biriminin diğer para birimleri karşısında değerinin, genelli… Devalüasyon Devalüasyon, sabit kur sisteminde bir ülkenin para biriminin yabancı paralar karşısındaki … Devlet Katkısı Devlet katkısı, belirli tasarruf veya yatırım sistemlerinde mevzuat kapsamında sağlanan ka… Dezenflasyon Dezenflasyon, enflasyonun tamamen ortadan kalkması değil, fiyat artış hızının yavaşlamasıd… Dış Borç Dış borç, bir ülkenin veya ülkedeki kurumların yabancı kişi, kurum veya finansal kuruluşla… Dış Ticaret Açığı Dış ticaret açığı, bir ülkenin ithalatının ihracatından daha yüksek olması durumudur.… Dışsallık Dışsallık, bir ekonomik faaliyetin işlemde doğrudan yer almayan üçüncü kişileri etkilemesi… DİBS DİBS, devletin iç borçlanma amacıyla ihraç ettiği Devlet İç Borçlanma Senetlerinin genel a… Digital Human Digital Human, insan benzeri görünüm, ses veya iletişim özelliklerine sahip dijital olarak… Digital Twin Digital Twin, fiziksel bir sistemin veya sürecin dijital ortamda oluşturulan ve verilerle … Digital Worker Digital Worker, belirli dijital görevleri otomatik olarak gerçekleştirmek üzere tasarlanan… Dijital Cüzdan Dijital cüzdan, ödeme bilgilerini elektronik ortamda saklayarak dijital veya temassız ödem… Dijital Dönüşüm Dijital dönüşüm, işletmelerin teknoloji kullanımıyla süreçlerini, ürünlerini ve iş yapış b… Dijital Ödeme Dijital ödeme, para transferi veya alışveriş ödemelerinin elektronik sistemler üzerinden g… Dijital Platform Dijital platform, farklı kullanıcı gruplarının ürün, hizmet, bilgi veya işlem alışverişi y… Distributed Learning Distributed Learning, yapay zeka model eğitimi veya hesaplama süreçlerinin birden fazla bi… Distributed Training Distributed Training, büyük yapay zeka modellerinin eğitim işlemlerinin birden fazla işlem… Diversifikasyon Diversifikasyon, yatırım riskini azaltmak amacıyla portföyün farklı varlık ve sektörlere d… Doğal İşsizlik Oranı Doğal işsizlik oranı, ekonomide yapısal ve geçiş kaynaklı işsizliğin bulunduğu normal işgü… Doğrudan Yabancı Yatırım Doğrudan yabancı yatırım, bir ülkedeki yatırımcının başka bir ülkedeki işletmede kalıcı ek… Doğrudan Yabancı Yatırım Doğrudan yabancı yatırım, yabancı bir yatırımcının başka bir ülkedeki işletmeye uzun vadel… Doğrulama Seti Doğrulama seti, model eğitimi sırasında farklı ayarların ve parametrelerin performansını d… Doğrulama Verisi Doğrulama verisi, model geliştirme sırasında modelin performansını değerlendirmek ve ayarl… Doğum Borçlanması Nasıl Hesaplanır? Doğum borçlanması, kadın sigortalıların doğum yaptığı her çocuk için en fazla 2 yıllık (72… Dolarizasyon Dolarizasyon, bir ekonomide yabancı para birimlerinin yerel para birimine alternatif olara… Dönen Varlık Dönen varlık, genellikle kısa süre içinde nakde dönüşmesi veya işletme faaliyetlerinde kul… Döviz Döviz, yabancı ülkelere ait para birimlerini ifade eder.… Döviz Çevirimi Nasıl Hesaplanır? Bir döviz tutarının TL karşılığı, tutarın güncel döviz kuruyla (alış veya satış kuru) çarp… Döviz Kuru Döviz kuru, bir para biriminin başka bir para birimi karşısındaki değerini ifade eder.… Döviz Rezervi Döviz rezervi, bir ülkenin merkez bankası veya ilgili kurumları tarafından tutulan yabancı… Döviz Rezervi Döviz rezervi, merkez bankaları ve ilgili kamu kurumlarının sahip olduğu yabancı para ve d… Dropshipping Dropshipping, bir satıcının, sattığı ürünü hiç stoklamadan; müşteri sipariş verdiğinde ürü… Due Diligence Due diligence, bir yatırım veya satın alma öncesinde şirketin finansal, hukuki ve operasyo… Duran Varlık Duran varlık, işletmenin faaliyetlerinde uzun süre kullanılması veya elde tutulması amaçla… Duration Duration, tahvilin faiz oranı değişimlerine karşı fiyat duyarlılığını ve nakit akışlarının… Düzenli Gelir Düzenli gelir, belirli zaman aralıklarında tekrar eden ve tahmin edilebilir şekilde elde e…

E

F

F/K Oranı F/K oranı, bir şirketin hisse fiyatının hisse başına kazancına oranını gösteren değerleme … F1 Score F1 score, precision ve recall değerlerini birlikte değerlendiren bir performans metriğidir… Faaliyet Kârı Faaliyet kârı, bir şirketin ana faaliyetlerinden elde ettiği gelir ve giderler sonucunda o… Fair AI Fair AI, yapay zeka sistemlerinin farklı kullanıcılar ve durumlar için mümkün olduğunca ad… Faiz Faiz, ödünç verilen paranın kullanım bedelidir — bir kredi kullanan için ödediği ek maliye… Faiz Riski Faiz riski, piyasa faiz oranlarındaki değişimlerin yatırım veya borçlanma maliyetini etkil… Farklılaşma Stratejisi Farklılaşma stratejisi, işletmenin ürün veya hizmetini rakiplerinden belirgin özelliklerle… Fatura Fatura, satılan mal veya hizmet karşılığında düzenlenen ve işlemin ticari kaydını gösteren… FAVÖK FAVÖK, faiz, amortisman ve vergi öncesi kârı ifade eden finansal performans göstergesidir.… FAVÖK FAVÖK, faiz, amortisman ve vergi öncesi kârı gösteren finansal performans ölçüsüdür.… FAVÖK Nasıl Hesaplanır? FAVÖK (Faiz, Amortisman ve Vergi Öncesi Kâr — İngilizce EBITDA), bir işletmenin faaliyet k… Fayda Fonksiyonu Fayda fonksiyonu, tüketici tercihlerini ve farklı mal sepetlerinden elde edilen faydayı ma… Fazla Mesai Ücreti Fazla mesai, İş Kanunu'nda belirlenen haftalık 45 saatlik normal çalışma süresinin üzerind… Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır? 4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık 45 saati aşan çalışma fazla mesai sayılır ve normal… FD/FAVÖK FD/FAVÖK, şirket değerinin faiz, amortisman ve vergi öncesi kârına göre değerlendirilmesin… Feature Selection Feature selection, model için en anlamlı özelliklerin seçilerek gereksiz değişkenlerin aza… Feature Store Feature store, yapay zeka modellerinde kullanılan özelliklerin merkezi olarak saklanması v… Federated Learning Federated Learning, verileri merkezi bir yerde toplamak yerine farklı cihaz veya sistemler… Few Shot Learning Few Shot Learning, yapay zeka modeline görevi anlaması için az sayıda örnek verilerek öğre… Few-Shot Öğrenme Few-shot öğrenme, modele az sayıda örnek gösterilerek belirli bir görevi gerçekleştirmesin… FIRE (Erken Emeklilik) Hesabı Nasıl Yapılır? FIRE (Financial Independence, Retire Early) hesabında, çalışmaya devam etmeden yaşayabilme… Fırsat Eşitliği Fırsat eşitliği, bireylerin ekonomik ve sosyal fırsatlara erişimde benzer başlangıç koşull… Fırsat Girişimciliği Fırsat girişimciliği, piyasadaki bir fırsatı değerlendirmek amacıyla yeni bir ekonomik faa… Fırsat Maliyeti Fırsat maliyeti, bir seçim yapıldığında vazgeçilen en iyi alternatifin değeridir.… Fırsat Maliyeti Fırsat maliyeti, bir tercih yapıldığında vazgeçilen en iyi alternatifin sağlayabileceği fa… Finansal Analiz Finansal analiz, işletmelerin finansal tabloları ve performans göstergeleri incelenerek ma… Finansal Bağımsızlık Finansal bağımsızlık, kişinin yaşam giderlerini sürekli aktif çalışma gelirine tamamen bağ… Finansal Hedef Finansal hedef, belirli bir süre içinde ulaşılması planlanan para, birikim veya yatırım he… Finansal Kaldıraç Finansal kaldıraç, daha küçük bir sermaye ile daha büyük tutarda finansal pozisyon alma im… Finansal Kriz Finansal kriz, bankacılık sistemi veya finansal piyasalarda ciddi bozulmaların yaşandığı e… Finansal Okuryazarlık Finansal okuryazarlık, bütçe, tasarruf, borç, kredi ve yatırım kararlarını daha bilinçli d… Finansal Özgürlük Finansal özgürlük, kişinin yaşam giderlerini karşılamak için yalnızca aktif çalışma geliri… Finansal Piyasa Finansal piyasa, para ve sermaye gibi finansal kaynakların yatırımcılar ve fon talep edenl… Finansal Planlama Finansal planlama, gelir, gider, borç, tasarruf ve yatırım kararlarının belirli hedeflere … Fine Grained Control Fine Grained Control, bir yapay zeka sisteminin davranışını veya çıktısını daha ayrıntılı … Fine-Tuning Fine-tuning, önceden eğitilmiş bir yapay zeka modelinin belirli bir görev veya veri setine… Fintech Fintech, finansal hizmetlerin teknoloji kullanılarak geliştirilmesini ve sunulmasını ifade… Firma Büyüme Oranı Firma büyüme oranı, bir işletmenin çalışan sayısı, satışları veya başka bir ölçüt açısında… Firma Çıkış Oranı Firma çıkış oranı, belirli bir dönemde piyasadan çıkan veya faaliyetini sonlandıran firmal… Firma Giriş Oranı Firma giriş oranı, belirli bir dönemde ekonomiye veya sektöre yeni firmaların giriş yoğunl… Firma Hayatta Kalma Oranı Firma hayatta kalma oranı, belirli bir dönemde kurulan firmaların sonraki dönemlerde faali… Fiyat Esnekliği Fiyat esnekliği, bir ürünün fiyatındaki değişimin talep veya arz miktarını ne ölçüde etkil… Fiyat İstikrarı Fiyat istikrarı, ekonomide genel fiyat düzeyindeki değişimlerin sürdürülebilir ve öngörüle… Fiyat İstikrarı Fiyat istikrarı, ekonomide genel fiyat seviyesindeki değişimlerin öngörülebilir ve sürdürü… Fon Sepeti Fon sepeti, farklı yatırım fonlarından oluşan ve yatırımların çeşitlendirilmesini amaçlaya… Foundation Model Foundation model, geniş ve farklı veri kümeleri üzerinde eğitildikten sonra birçok farklı … Franchise (Bayilik) Franchise, bir markanın (franchise veren) kendi iş modelini, marka ismini ve know-how'ını,… Freelance Çalışma Freelance çalışma, kişinin bir işverene sürekli bağlı olmadan proje veya hizmet bazlı çalı… Freelance Saatlik Ücret Nasıl Hesaplanır? Bir freelancer'ın saatlik ücreti; hedeflenen yıllık net gelir, çalışılabilecek gerçekçi sa… Friksiyonel İşsizlik Friksiyonel işsizlik, çalışanların iş değiştirmesi veya iş araması sırasında oluşan geçici… Function Calling Function Calling, yapay zeka modelinin belirli bir görevi gerçekleştirmek için önceden tan…

G

Gayrimenkul Değeri Gayrimenkul değeri, bir ev, arsa veya işyeri gibi taşınmazın belirli koşullar altında sahi… Gecikme (Temerrüt) Faizi Nasıl Hesaplanır? Gecikme (temerrüt) faizi, ödemesi geciken bir borcun anaparasına, gecikilen gün sayısı ve … Gecikme Faizi Gecikme faizi, belirli bir ödeme veya borcun zamanında ödenmemesi durumunda uygulanabilen … Geçici Vergi Geçici vergi, şirketlerin ve bazı gelir vergisi mükelleflerinin, yıllık kazançlarının tama… Geçinmek İçin Gereken Maaş Nasıl Hesaplanır? Geçinmek için gereken minimum maaş; kira, fatura, market, ulaşım ve diğer zorunlu giderler… Gelecek Değer Gelecek değer, bugünkü bir para tutarının belirli bir getiri oranı ve süre sonunda ulaşaca… Gelir Gelir, bir kişi veya kurumun belirli bir dönemde elde ettiği para veya ekonomik kazançtır.… Gelir Çeşitlendirmesi Gelir çeşitlendirmesi, kişinin veya işletmenin gelirini tek bir kaynağa bağlı kalmadan far… Gelir Dağılımı Gelir dağılımı, bir ekonomide elde edilen gelirin bireyler ve gruplar arasında nasıl payla… Gelir Esnekliği Gelir esnekliği, tüketici gelirindeki değişimin talep edilen miktarı nasıl etkilediğini gö… Gelir Gider Dengesi Gelir gider dengesi, belirli bir dönemde elde edilen toplam gelir ile yapılan toplam harca… Gelir Kaynağı Gelir kaynağı, kişinin veya kurumun para veya ekonomik kazanç elde ettiği faaliyet veya va… Gelir Modeli Gelir modeli, bir işletmenin veya bireysel faaliyetin hangi yöntemlerle gelir elde ettiğin… Gelir Tablosu Gelir tablosu, bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirleri, giderleri ve döne… Gelir Vergisi Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç (maaş, kira geli… Gelir Vergisi Beyannamesi Gelir vergisi beyannamesi, belirli gelirlerin vergi idaresine bildirilmesi için kullanılan… Gelir Vergisi Dilimi Nasıl Hesaplanır? Gelir vergisi, kümülatif matrahın dilimlere bölünüp her dilime o dilimin oranının (yıl içi… Generalization Generalization, bir yapay zeka modelinin eğitim sırasında görmediği yeni veriler üzerinde … Generative Video Generative Video, yapay zeka kullanılarak metin, görsel veya diğer girdilerden yeni video … GEO GEO, Generative Engine Optimization ifadesinin kısaltmasıdır ve üretken yapay zeka tabanlı… Getiri Getiri, bir yatırımın belirli bir dönem sonunda sağladığı kazanç veya kayıptır.… Gider Gider, bir kişi veya kurumun mal, hizmet veya yükümlülükler için yaptığı harcamadır.… Gig Ekonomisi Gig ekonomisi, kısa süreli, proje bazlı veya görev temelli çalışma biçimlerinin yaygın old… Gini Katsayısı Gini katsayısı, gelir veya servet dağılımındaki eşitsizliği ölçmek için kullanılan bir gös… Girişim Sermayesi Girişim sermayesi, büyüme potansiyeli taşıyan girişimlere sermaye sağlayan yatırım modelid… Girişimci Girişimci, bir fırsatı değerlendirerek ekonomik veya sosyal değer oluşturmak amacıyla kayn… Girişimcilik Girişimcilik, ekonomik veya sosyal değer oluşturmak amacıyla fırsatların değerlendirilmesi… Girişimcilik Eğitimi Girişimcilik eğitimi, iş fikri geliştirme, iş modeli, pazar analizi ve finansman gibi konu… Girişimcilik Ekosistemi Girişimcilik ekosistemi, girişimcileri, yatırımcıları, üniversiteleri, kamu kurumlarını ve… GMSİ (Gayrimenkul Sermaye İradı) GMSİ, bir gayrimenkulün (konut, işyeri, arsa vb.) kiraya verilmesinden elde edilen gelirin… Google AdSense Geliri Nasıl Hesaplanır? Bir web sitesinin AdSense geliri, sayfa görüntülenme sayısı ile Page RPM (bin sayfa görünt… Görüntü İşleme Görüntü işleme, dijital görüntülerin analiz edilmesi, iyileştirilmesi veya dönüştürülmesi … Görüntü Modeli Görüntü modeli, görüntüleri analiz etmek, oluşturmak veya dönüştürmek amacıyla kullanılan … GPU GPU, paralel hesaplama yeteneği sayesinde yapay zeka model eğitimi ve çalıştırılmasında ya… GPU Computing GPU Computing, grafik işlemcilerinin yüksek paralel işlem kapasitesini yapay zeka ve yoğun… Gradient Descent Gradient descent, model parametrelerini hatayı azaltacak yönde güncellemek için kullanılan… Gram Altın Gram altın, altının gram üzerinden ifade edilen yatırım ve fiyat ölçüsüdür.… GSYH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) GSYH (GDP), bir ülkede belirli bir dönemde (genelde bir yıl) üretilen tüm nihai mal ve hiz… GSYİH GSYİH, bir ülke sınırları içinde belirli bir dönemde üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin… Gümrük Birliği Gümrük birliği, üye ülkelerin kendi aralarındaki ticarette gümrük engellerini kaldırırken … Gümrük Tarifesi Gümrük tarifesi, ithal edilen ürünlere uygulanan vergi veya mali yükümlülüktür.… Gümrük Vergisi Nasıl Hesaplanır? Yurt dışından getirilen bir ürünün gümrük vergisi, ürünün gümrük kıymeti (mal bedeli + kar…

H

Halka Açıklık Oranı Halka açıklık oranı, bir şirket hisselerinin ne kadarının halka açık yatırımcıların işlemi… Halka Arz Halka arz, bir şirketin hisselerinin yatırımcılara satışa sunulması sürecidir.… Harcanabilir Gelir Harcanabilir gelir, vergi ve zorunlu kesintiler sonrasında kişinin tüketim veya tasarruf i… Hazine Bonosu Hazine bonosu, devletin belirli koşullar çerçevesinde kısa vadeli borçlanma amacıyla ihraç… Hazine Tahvili Hazine tahvili, devletin borçlanma amacıyla ihraç ettiği uzun vadeli borçlanma araçlarında… Hedef Pazar Hedef pazar, işletmenin ürün veya hizmetini sunmayı amaçladığı belirli müşteri grubudur.… Hedge Hedge, finansal riskleri azaltmak amacıyla yapılan riskten korunma işlemidir.… Hiperenflasyon Hiperenflasyon, fiyatların çok hızlı ve kontrol edilmesi zor bir şekilde arttığı aşırı enf… Hiperparametre Hiperparametre, model eğitimi başlamadan önce belirlenen ve eğitim sürecinin davranışını e… Hipotez Testi Hipotez testi, verilerden elde edilen sonuçların belirli bir istatistiksel varsayımla uyum… Hisse Başına Kazanç Hisse başına kazanç, şirketin elde ettiği net kârın toplam hisse sayısına bölünmesiyle eld… Hisse Bölünmesi Hisse bölünmesi, şirketin toplam piyasa değeri değişmeden hisse sayısının artırılması ve h… Hisse Senedi Hisse senedi, bir anonim şirketin sermayesinin bir parçasını (payını) temsil eden, sahibin… Hisse Senedi Fonu Hisse senedi fonu, portföyünün önemli bölümünü hisse senetlerine yönlendiren yatırım fonu … Human in the Loop Human in the loop, yapay zeka sistemlerinin kritik kararlarında insan kontrolü veya onayın… Human on the Loop Human on the loop, yapay zeka sisteminin çoğu işlemi otomatik yaparken insanın sistemi gen…

I

Image Captioning Image Captioning, bir yapay zeka sisteminin görüntüyü analiz ederek görsel hakkında otomat… Image Segmentation Image Segmentation, bir görüntüyü anlamlı bölümlere ayırarak nesnelerin veya alanların pik… Image to Video Image to Video, sabit bir görseli yapay zeka kullanarak hareketli video içeriğine dönüştür… In Context Learning In Context Learning, bir yapay zeka modelinin kalıcı olarak yeniden eğitilmeden kendisine … Inference Inference, eğitilmiş bir yapay zeka modelinin yeni veriler üzerinde tahmin veya sonuç üret… Information Retrieval Information Retrieval, büyük veri kaynakları içinden belirli bir sorguyla en ilgili bilgil… Instruction Tuning Instruction tuning, modelin verilen talimatları daha iyi takip etmesini sağlamak amacıyla …

K

K-Means K-Means, verileri belirli sayıda kümeye ayırmak için kullanılan yaygın bir kümeleme algori… Kalkınma Ekonomisi Kalkınma ekonomisi, ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişimini, yoksulluğu, gelir dağılımını … Kambiyo Kambiyo, döviz ve yabancı para cinsinden finansal işlemlerle ilgili işlemleri ve düzenleme… Kamu Borcu Kamu borcu, devletin iç ve dış kaynaklardan yaptığı borçlanmaların toplamıdır.… Kamu Bütçesi Kamu bütçesi, devletin belirli bir dönem için öngördüğü gelir ve gider planıdır.… Kamu Gelirleri Kamu gelirleri, devletin vergi ve diğer kaynaklardan elde ettiği gelirlerdir.… Kamu Harcamaları Kamu harcamaları, devletin kamu hizmetleri ve ekonomik faaliyetler için yaptığı harcamalar… Kamu Maliyesi Kamu maliyesi, devletin gelir, harcama, borçlanma ve bütçe faaliyetlerini inceleyen ekonom… Kamu Malları Kamu malları, tüketimde dışlanmanın ve rekabetin sınırlı olduğu mal veya hizmetlerdir.… Kapasite Kullanım Oranı Kapasite kullanım oranı, üretim kapasitesinin ne ölçüde kullanıldığını gösteren orandır.… Kapasite Kullanım Oranı Kapasite kullanım oranı, mevcut üretim kapasitesinin ne kadarının kullanıldığını gösteren … Kâr Kâr, bir işletmenin gelirlerinin giderlerinden fazla olması sonucunda ortaya çıkan pozitif… Kâr Marjı Kâr marjı, bir işletmenin satışlarının ne kadarının kâr olarak kaldığını gösteren oransal … Karar Teorisi Karar teorisi, belirsizlik veya farklı seçenekler altında karar verme süreçlerini inceleye… Karbon Ayak İzi Nasıl Hesaplanır? Karbon ayak izi, bir kişinin veya işletmenin faaliyetleri (elektrik tüketimi, ulaşım, uçuş… Kargo Desi Nasıl Hesaplanır? Desi, kargonun hacimsel ağırlığıdır ve paketin en, boy, yükseklik ölçülerinin (cm) çarpımı… Kârlılık Oranı Kârlılık oranı, bir işletmenin gelirleri veya kaynakları üzerinden ne kadar kâr elde ettiğ… Karşılaştırmalı Üstünlük Karşılaştırmalı üstünlük, bir ülkenin başka bir ülkeye göre daha düşük fırsat maliyetiyle … Karşılık Karşılık, gerçekleşme ihtimali bulunan belirli yükümlülükler veya olası kayıplar için muha… Karşılıksız Çek Karşılıksız çek, çekin ibraz edildiği anda hesapta ödeme için yeterli karşılık bulunmaması… Kayıt Dışı Ekonomi Kayıt dışı ekonomi, resmi ekonomik kayıt ve bildirim sistemlerinin dışında gerçekleşen eko… Kaynak Tahsisi Kaynak tahsisi, sınırlı ekonomik kaynakların farklı kullanım alanları arasında dağıtılması… KDV (Katma Değer Vergisi) KDV, mal ve hizmetlerin üretim/satış zincirinin her aşamasında yaratılan katma değer üzeri… KDV Nasıl Hesaplanır? KDV, mal veya hizmet bedelinin, ilgili KDV oranı (genel oran %20, bazı ürünlerde %10 veya … Kefil Kefil, bir borcun ödenmemesi durumunda belirli koşullar altında borçla ilgili sorumluluk ü… Kıdem Tazminatı Kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalışmış bir işçinin, kanunda belirtilen haklı sebeplerle (iş… Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Kıdem tazminatı, her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır ve kı… Kısa Vadeli Borç Kısa vadeli borç, genellikle bir yıl veya daha kısa süre içinde ödenmesi gereken finansal … Kıtlık Kıtlık, sınırlı kaynakların sınırsız veya yüksek ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kalması… Kıtlık Kıtlık, ihtiyaçlar sınırsızken bunları karşılamak için kullanılabilecek kaynakların sınırl… Kira Artış Oranı Kira artış oranı, mevcut bir kira sözleşmesinin yenilenmesinde uygulanabilecek en fazla za… Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? Konut kiralarında yıllık artış oranı, Türk Borçlar Kanunu gereği bir önceki kira yılının 1… Kira Depozitosu Kira depozitosu, kiralanan taşınmazla ilgili belirli yükümlülükler için güvence amacıyla a… Kira Geliri Kira geliri, taşınır veya taşınmaz bir varlığın kiraya verilmesi sonucunda elde edilen gel… Kira Geliri Vergisi (GMSİ) Nasıl Hesaplanır? Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ) olarak bilinen kira geliri vergisi, yıllık kira gelirinde… Kira Getirisi Kira getirisi, bir gayrimenkulün kiraya verilmesi sonucunda sağladığı gelir ve bu gelirin … Kira Sözleşmesi Kira sözleşmesi, kiraya veren ile kiracı arasındaki kullanım ve ödeme koşullarını belirley… Kira Sözleşmesi Nasıl Hazırlanır? Bir kira sözleşmesi; tarafların bilgileri, taşınmazın adresi, kira bedeli, ödeme tarihi, d… Kiracı Kiracı, bir taşınmazı veya varlığı belirli koşullar karşılığında kullanmak üzere kiralayan… Kiraya Veren Kiraya veren, sahip olduğu veya kullanım hakkına sahip olduğu bir taşınmazı belirli koşull… Kişi Başı Gelir Kişi başı gelir, bir ülkenin toplam gelirinin veya GSYİH değerinin nüfusa bölünmesiyle hes… KMH (Kredili Mevduat Hesabı) KMH (Ek Hesap/Avans Hesap olarak da bilinir), bir banka müşterisine tanınan, hesabında par… Komisyon Komisyon, bir işlem, satış veya hizmet karşılığında belirli oran veya tutarda alınan hizme… Konjonktür Konjonktür, ekonominin belirli bir dönemdeki genel durumunu ve ekonomik faaliyetlerin eğil… Konjonktürel Dalgalanma Konjonktürel dalgalanma, ekonomik faaliyetlerde zaman içinde ortaya çıkan iniş ve çıkışlar… Konut Kredisi Konut kredisi, bir bankanın, ev satın almak isteyen bir kişiye, alınacak konut üzerine ipo… Konvertibilite Konvertibilite, bir para biriminin başka para birimlerine serbest veya belirli koşullarla … Korelasyon Korelasyon, iki yatırım aracının fiyat hareketlerinin birbirleriyle ne ölçüde ilişkili old… Korelasyon Korelasyon, iki değişkenin birlikte hareket etme derecesini gösteren istatistiksel ilişkid… Korumacılık Korumacılık, yerli üreticileri dış rekabetten korumak amacıyla ticaret engelleri veya dest… KOSGEB KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı), kü… Kredi Kredi, bir kişi veya kuruma belirli koşullarla geri ödenmek üzere sağlanan borç finansmanı… Kredi Erken Kapama Kredi erken kapama, kredi borcunun planlanan vade tamamlanmadan önce tamamen ödenmesidir.… Kredi Erken Kapama Nasıl Hesaplanır? Kredi erken kapamada, kalan anapara üzerinden hesaplanan faiz iskonto edilir; yani kalan v… Kredi Geri Ödeme Kredi geri ödeme, kullanılan kredi tutarının faiz ve diğer maliyetlerle birlikte belirlene… Kredi Kartı Kredi kartı, kullanıcıya belirli bir limit dahilinde ödeme yapma imkânı sağlayan finansal … Kredi Kartı Asgari Ödeme Tutarı Asgari ödeme tutarı, bir kredi kartı dönem borcunun, gecikme faizine düşmeden ödenmesi ger… Kredi Kartı Asgari Ödeme ve Faizi Nasıl Hesaplanır? Kredi kartı asgari ödeme tutarı, kart limitine göre değişen bir yüzdeyle (genellikle %20-%… Kredi Kartı Limiti Kredi kartı limiti, kart sahibinin belirli koşullar altında kullanabileceği toplam harcama… Kredi Kullanım Oranı Kredi kullanım oranı, mevcut kredi limitinin ne kadarının kullanıldığını gösteren orandır.… Kredi Limiti Kredi limiti, bir kişiye veya işletmeye belirli koşullar altında kullandırılabilecek azami… Kredi Maliyeti Kredi maliyeti, kullanılan kredi nedeniyle ortaya çıkan faiz ve diğer finansal yüklerin to… Kredi Notu (Skoru) Kredi notu, bir kişinin geçmiş borç ödeme davranışına bakılarak hesaplanan, gelecekte alac… Kredi Riski Kredi riski, borçlunun finansal yükümlülüklerini yerine getirememe olasılığını ifade eder.… Kredi Taksiti Nasıl Hesaplanır? Kredi taksiti, anüite (eşit taksitli) formülüyle hesaplanır: aylık faiz oranı, anapara ve … Kredi Vadesi Kredi vadesi, kredi borcunun geri ödenmesi için belirlenen toplam süreyi ifade eder.… Kredi Yapılandırması Kredi yapılandırması, mevcut kredi borcunun ödeme koşullarının yeniden düzenlenmesidir.… Kredi Yapılandırması Kredi yapılandırması, mevcut borcun ödeme koşullarının yeni şartlarla düzenlenmesi sürecin… Kripto Cüzdan Kripto cüzdan, kripto varlıklarla işlem yapmayı sağlayan özel ve açık anahtarların yönetil… Kripto Para Kripto para, dijital ortamda çalışan ve kriptografi teknolojisinden yararlanan dijital var… Kullanılabilir Gelir Kullanılabilir gelir, kişinin zorunlu vergi ve benzeri kesintiler sonrasında harcama veya … Kuluçka Merkezi Kuluçka merkezi, erken aşamadaki girişimlere çalışma alanı, danışmanlık, eğitim ve bağlant… Kupon Faizi Kupon faizi, tahvil sahibine belirli dönemlerde yapılan faiz ödemesini ifade eder.… Kuponlu Tahvil Kuponlu tahvil, yatırımcıya belirli dönemlerde faiz ödemesi yapan borçlanma aracıdır.… Kur Korumalı Mevduat (KKM) Kur korumalı mevduat, TL cinsinden açılan ama vade sonunda döviz kurundaki artışın mevduat… Kur Riski Kur riski, döviz kurlarındaki değişimlerin kişi veya işletmelerin finansal durumunu olumsu… Kurumlar Vergisi Kurumlar vergisi, belirli tüzel kişilerin elde ettiği kazançlar üzerinden alınan vergi tür… Kurumsal Ekonomi Kurumsal ekonomi, ekonomik faaliyetlerin kurumlar, kurallar ve sözleşmeler tarafından nası… Kurumsal Yönetim Kurumsal yönetim, şirketlerin yönlendirilmesi, denetlenmesi ve paydaşlarla ilişkilerinin d…

L

Latency Latency, bir yapay zeka sistemine gönderilen isteğin sonuç üretmesine kadar geçen süreyi i… Likidite Likidite, bir varlığın değer kaybı yaşamadan ne kadar hızlı nakde çevrilebildiğini ifade e… Likidite Oranı Likidite oranı, bir işletmenin kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesini değerlendirmek iç… Likidite Riski Likidite riski, bir varlığın veya yükümlülüğün gerekli zamanda uygun koşullarla nakde çevr… Likit Varlık Likit varlık, önemli ölçüde değer kaybı yaşamadan kısa sürede nakde çevrilebilen varlıktır… Limit Emir Limit emir, yatırımcının bir varlığı belirlediği fiyat veya daha avantajlı seviyeden alma … Limited Şirket (Ltd. Şti.) Limited şirket, en az 1 ortakla kurulabilen, ortakların sorumluluğunun koydukları sermaye … LLM LLM, Large Language Model yani büyük dil modeli anlamına gelen ve insan dilini işleyebilen… Local AI Local AI, yapay zeka modellerinin bulut hizmeti yerine kullanıcının kendi bilgisayarı veya… Long Term Memory Long Term Memory, yapay zeka sistemlerinin belirli bilgileri yalnızca tek bir konuşma veya… Loss Function Loss function, modelin tahminleri ile gerçek sonuçlar arasındaki hatayı ölçmek için kullan… Low Code AI Low Code AI, yapay zeka uygulamalarının sınırlı miktarda kod kullanılarak daha hızlı geliş…

M

N

Nafaka Tutarı Nasıl Hesaplanır (Tahmini)? Nafaka tutarı, kanunda sabit bir formülle belirlenmez; hakim tarafından tarafların geliri,… Nakit Nakit, doğrudan ödeme amacıyla kullanılabilen para ve yüksek likiditeye sahip varlıkları i… Nakit Akış Tablosu Nakit akış tablosu, bir işletmenin belirli dönemdeki nakit giriş ve çıkışlarını gösteren f… Nakit Akışı Nakit akışı, belirli bir dönemde bir kişi veya işletmeye giren ve çıkan para hareketlerini… Nakit Oranı Nakit oranı, işletmenin en likit varlıklarıyla kısa vadeli borçlarını ödeme gücünü göstere… Nakit Yönetimi Nakit yönetimi, kişi veya işletmelerin para giriş ve çıkışlarını planlayarak likidite ihti… Nakit Yönetimi Nakit yönetimi, kişi veya işletmenin para giriş ve çıkışlarını planlayarak finansal ihtiya… Nedensellik Nedensellik, bir değişkendeki değişimin başka bir değişkende doğrudan veya dolaylı olarak … Negatif Dışsallık Negatif dışsallık, ekonomik bir faaliyetin işlemde olmayan üçüncü kişilere maliyet yükleme… Nesne Algılama Nesne algılama, bir görüntü içindeki nesnelerin tespit edilmesi ve konumlarının belirlenme… Net Borç Net borç, bir işletmenin toplam finansal borcunun nakit ve benzeri likit varlıklar dikkate… Net Bugünkü Değer Net bugünkü değer, bir yatırımın gelecekteki nakit girişlerinin bugünkü değerinden yatırım… Net Değer Net değer, sahip olunan varlıkların toplamından borçların çıkarılmasıyla elde edilen finan… Net Gelir Net gelir, toplam gelirden vergi, kesinti veya ilgili giderler düşüldükten sonra kalan tut… Net Getiri Net getiri, bir yatırım veya faaliyetten elde edilen toplam kazançtan ilgili maliyet ve ke… Net İhracat Net ihracat, bir ülkenin ihracatı ile ithalatı arasındaki farkı ifade eden ekonomik göster… Net İşletme Sermayesi Net işletme sermayesi, işletmenin dönen varlıkları ile kısa vadeli yükümlülükleri arasında… Net Kâr Net kâr, tüm gelirlerden giderler, finansman maliyetleri ve vergiler düşüldükten sonra kal… Net Maaş Net maaş, brüt maaştan SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesin… Net Maaş Brüt Maaştan Nasıl Hesaplanır? Net maaş, brüt maaştan SGK primi (%14), işsizlik sigortası (%1) ve gelir vergisi kesildikt… Net Nakit Akışı Net nakit akışı, belirli bir dönemde elde edilen toplam nakit girişlerinden nakit çıkışlar… Net Servet Net servet, kişinin veya kurumun toplam varlıklarından toplam borçlarının çıkarılmasıyla b… No Code AI No Code AI, yazılım kodu yazmadan yapay zeka tabanlı uygulama veya otomasyon oluşturmayı s… Nominal Faiz Nominal faiz, enflasyon etkisi dikkate alınmadan ifade edilen faiz oranıdır.… Nominal Gelir Nominal gelir, herhangi bir enflasyon düzeltmesi yapılmadan, TL cinsinden görünen ham geli…

O

Object Detection Object Detection, bir görüntü veya videodaki nesnelerin türünü ve konumunu belirleyen yapa… OCR OCR, görüntü veya taranmış belgelerdeki yazıları algılayıp makine tarafından işlenebilir m… Oligopol Oligopol, piyasada az sayıda büyük firmanın önemli pazar payına sahip olduğu piyasa yapısı… On Device AI On Device AI, yapay zeka modelinin işlemlerini uzak bir sunucu yerine doğrudan telefon, bi… One-Shot Öğrenme One-shot öğrenme, modele bir örnek verilerek belirli bir görevi gerçekleştirmesinin sağlan… Online Learning Online Learning, yapay zeka modelinin verileri tek seferde toplu olarak değil, zaman içind… Ons Ons, özellikle altın ve diğer değerli metallerin ağırlığını ifade etmek için kullanılan öl… Open Weight Model Open Weight Model, modelin eğitilmiş parametrelerinin veya ağırlıklarının belirli koşullar… Operasyonel Risk Operasyonel risk, insan hatası, sistem arızası, süreç sorunları veya dış olaylar nedeniyle… Opsiyon Opsiyon, belirli bir varlığı gelecekte önceden belirlenen koşullarla alma veya satma hakkı… Oran Orantı Problemleri Nasıl Hesaplanır? Oran orantı, iki büyüklük arasındaki ilişkinin (doğru orantı veya ters orantı) üçüncü bir … Orta Gelir Tuzağı Orta gelir tuzağı, bir ekonominin belirli bir gelir seviyesine ulaştıktan sonra yüksek gel… Ortaklık Seyrelmesi Ortaklık seyrelmesi, yeni hisse veya ortaklık paylarının oluşturulması sonucunda mevcut or… Ortalama Maliyet Ortalama maliyet, toplam maliyetin üretilen toplam miktara bölünmesiyle bulunan birim mali… Otomatik Stabilizatör Otomatik stabilizatör, ekonomik dalgalanmalarda ayrıca yeni bir karar alınmasına gerek kal… Otonom Yapay Zeka Agentı Otonom yapay zeka agentı, belirli bir hedef doğrultusunda sınırlı insan müdahalesiyle plan… Overfitting Overfitting, yapay zeka modelinin eğitim verisini aşırı öğrenerek yeni verilerde kötü perf… Oyun Teorisi Oyun teorisi, karar vericilerin birbirlerinin davranışlarını dikkate aldığı stratejik kara…

P

Para Arzı Para arzı, ekonomide dolaşımda bulunan para ve belirli tanımlarla para benzeri likit varlı… Para Birimi Para birimi, bir ülkede veya ekonomik alanda ödeme ve değer ölçüsü olarak kullanılan resmi… Para Piyasası Para piyasası, genellikle kısa vadeli borçlanma ve finansman araçlarının işlem gördüğü fin… Para Piyasası Fonu Para piyasası fonu, genellikle kısa vadeli ve yüksek likiditeye sahip para ve sermaye piya… Para Politikası Para politikası, ekonomide para arzı, faiz ve finansal koşulları etkilemeye yönelik uygula… Para Talebi Para talebi, bireylerin ve işletmelerin işlem, tasarruf veya farklı nedenlerle ellerinde l… Paranın Zaman Değeri Paranın zaman değeri, bugünkü bir para tutarının gelecekteki aynı nominal tutardan ekonomi… Pareto Etkinliği Pareto etkinliği, bir kişinin durumunu kötüleştirmeden başka bir kişinin durumunun iyileşt… Parite Parite, bir para biriminin başka bir para birimi karşısındaki değer oranını ifade eder.… Pasif Pasif, bilançoda işletmenin borçlarını ve kaynaklarını gösteren bölüm için kullanılan muha… Pasif Gelir Pasif gelir, sürekli aktif çalışma gereksinimi sınırlı olan varlıklardan veya sistemlerden… Paydaş Yönetimi Paydaş yönetimi, işletmeyle ilişkili kişi ve grupların beklentilerinin ve ilişkilerinin si… Paylaşım Ekonomisi Paylaşım ekonomisi, kullanılmayan veya atıl kaynakların platformlar aracılığıyla farklı ki… Pazar Araştırması Pazar araştırması, bir ürün veya hizmetin hedef pazarı, müşterileri ve rekabet koşulları h… Pazar Segmentasyonu Pazar segmentasyonu, geniş bir pazarı benzer özelliklere sahip müşteri gruplarına ayırma s… Pazar Uyumu Pazar uyumu, ürün veya hizmetin belirli bir pazardaki müşteri ihtiyacıyla güçlü biçimde ör… Pazaryeri Komisyonu Pazaryeri komisyonu, Trendyol, Hepsiburada, Amazon gibi platformların, üzerlerinden yapıla… Pazaryeri Komisyonu Nasıl Hesaplanır? E-ticaret pazaryerlerinde (Trendyol, Hepsiburada gibi) komisyon, satış fiyatı üzerinden ka… PCA PCA, yüksek boyutlu verileri daha az sayıda temel bileşenle temsil etmeye yarayan istatist… Pekiştirmeli Öğrenme Pekiştirmeli öğrenme, bir sistemin ödül ve ceza mekanizmasıyla deneyimlerinden öğrenmesini… Personalized AI Personalized AI, kullanıcıya ait tercihler, bağlam veya çalışma biçimine göre davranışını … Piyasa Piyasa, alıcılar ile satıcıların mal, hizmet veya finansal varlık alışverişi yaptığı ekono… Piyasa Başarısızlığı Piyasa başarısızlığı, serbest piyasa mekanizmasının kaynakları toplumsal açıdan etkin biçi… Piyasa Değeri Piyasa değeri, bir şirketin dolaşımdaki hisselerinin toplam piyasa değeridir.… Piyasa Dengesi Piyasa dengesi, arz edilen miktar ile talep edilen miktarın eşitlendiği durumdur.… Piyasa Döngüsü Piyasa döngüsü, finansal piyasaların büyüme, yükseliş, zirve, düşüş ve toparlanma gibi far… Piyasa Emri Piyasa emri, bir finansal varlığın piyasadaki mevcut en iyi fiyat üzerinden hızlı şekilde … Piyasa Yapıcı Piyasa yapıcı, belirli bir finansal varlıkta alış ve satış fiyatı sunarak piyasa likidites… Piyasaya Giriş Engelleri Piyasaya giriş engelleri, yeni firmaların bir sektöre girmesini zorlaştıran ekonomik, huku… Platform Ekonomisi Platform ekonomisi, farklı kullanıcı gruplarını dijital veya fiziksel bir platform üzerind… Policy Optimization Policy Optimization, bir yapay zeka sisteminin belirli bir ortamda daha iyi kararlar verme… Politika Faizi Politika faizi, merkez bankasının para politikası çerçevesinde belirlediği temel faiz oran… Portföy Portföy, bir yatırımcının sahip olduğu farklı yatırım araçlarının toplamıdır.… Portföy Ağırlığı Portföy ağırlığı, belirli bir yatırım aracının toplam portföy içindeki oranını ifade eder.… Portföy Çeşitlendirmesi Portföy çeşitlendirmesi, yatırımların farklı varlık türlerine dağıtılması yöntemidir.… Portföy Getirisi Portföy getirisi, bir yatırımcının sahip olduğu tüm yatırım araçlarının belirli dönem için… Portföy Yatırımı Portföy yatırımı, yatırımcının genellikle şirket yönetiminde kontrol amacı olmadan finansa… Post-Money Değerleme Post-money değerleme, yatırım alındıktan sonraki şirket değerini ifade eder.… Potansiyel Üretim Potansiyel üretim, bir ekonominin mevcut kaynakları ve teknoloji koşulları altında sürdürü… Pozitif Dışsallık Pozitif dışsallık, ekonomik bir faaliyetin işlemde bulunmayan üçüncü kişilere fayda sağlam… Pre-Money Değerleme Pre-money değerleme, yeni yatırım alınmadan önce girişimin yatırım öncesindeki tahmini değ… Precision Precision, modelin pozitif olarak tahmin ettiği sonuçların ne kadarının gerçekten pozitif … Predictive Maintenance Predictive Maintenance, ekipman ve sistem verilerini analiz ederek olası bakım ihtiyacını … Preference Learning Preference Learning, kullanıcı veya insan tercihlerini öğrenerek yapay zeka sistemlerinin … Pretraining Pretraining, bir yapay zeka modelinin geniş veri üzerinde genel yetenekler kazanması için … Prim Gün Sayısı Prim gün sayısı, bir çalışan adına SGK'ya bildirilen ve prim ödemesi yapılan toplam gün sa… Prompt Prompt, bir yapay zeka sistemine ne yapması gerektiğini anlatmak için verilen komut, soru … Prompt Chaining Prompt Chaining, karmaşık bir görevi birden fazla prompt ve yapay zeka adımına bölerek ger… Prompt Engineer Prompt engineer, yapay zeka sistemlerinden daha etkili sonuç almak için komutlar, süreçler… Prompt Injection Prompt injection, yapay zeka sistemine verilen girdilerle modelin normal talimatlarının is… Prompt Mühendisliği Prompt mühendisliği, yapay zeka sistemlerinden daha doğru ve kaliteli sonuç almak için kom… Prompt Template Prompt Template, benzer görevlerde tekrar kullanılmak üzere hazırlanan standart yapay zeka… Pruning Pruning, bir yapay zeka modelindeki daha az önemli bağlantı veya parametrelerin azaltılmas…

Q

Quantization Quantization, yapay zeka modelindeki sayısal değerlerin daha düşük hassasiyetli gösterimle…

R

RAG RAG, yapay zeka modelinin cevap üretmeden önce harici kaynaklardan ilgili bilgileri bulup … Rapor Parası (Geçici İş Göremezlik Ödeneği) Nasıl Hesaplanır? Rapor parası, son 3 aylık prime esas kazanç ortalamasının günlük tutarının, hastalık halin… Rasyonel Seçim Rasyonel seçim, bireylerin mevcut seçenekler arasında tercihlerini amaçları ve kısıtları d… Rayiç Bedel Rayiç bedel, bir malın veya taşınmazın belirli piyasa koşullarındaki yaklaşık güncel değer… Recall Recall, modelin gerçek pozitif örneklerin ne kadarını doğru şekilde yakalayabildiğini ölçe… Recommendation System Recommendation System, kullanıcıya ilgi duyabileceği ürün, içerik veya seçenekleri önermey… Reel Değerlenme Reel değerlenme, bir para biriminin enflasyon ve diğer ekonomik faktörler dikkate alındığı… Reel Döviz Kuru Reel döviz kuru, nominal döviz kurunun ülkeler arasındaki fiyat seviyeleri dikkate alınara… Reel Efektif Döviz Kuru Reel efektif döviz kuru, bir ülkenin para biriminin diğer ülkeler karşısındaki değerini fi… Reel Ekonomi Reel ekonomi, mal ve hizmet üretimi, tüketimi ve istihdam gibi doğrudan ekonomik faaliyetl… Reel Faiz Reel faiz, nominal faiz oranının enflasyon etkisinden arındırılmış halidir.… Reel Gelir Reel gelir, nominal (TL cinsinden görünen) gelirin enflasyondan arındırılmış hâlidir — yan… Refah Ekonomisi Refah ekonomisi, ekonomik kaynakların toplumun refahını nasıl etkilediğini ve kaynak tahsi… Reflasyon Reflasyon, ekonomik durgunluk veya deflasyon sonrasında ekonomik faaliyetleri ve fiyat sev… Regresyon Regresyon, sürekli sayısal bir sonucu tahmin etmeye yönelik modelleme problemidir.… Regularization Regularization, yapay zeka modelinin gereğinden fazla karmaşık hale gelmesini önlemeye yar… Reinforcement Learning Reinforcement Learning, bir yapay zeka sisteminin yaptığı eylemlerin sonuçlarından aldığı … Rekabet Rekabet, işletmelerin tüketicilere mal ve hizmet sunmak için birbirleriyle yarışmasıdır.… Rekabet Avantajı Rekabet avantajı, bir işletmenin rakiplerine göre müşteriye daha fazla değer sunmasını vey… Reklam ROI ve ROAS Nasıl Hesaplanır? ROAS (Reklam Harcaması Getirisi), reklamdan elde edilen gelirin reklam harcamasına bölünme… Repo Repo (geri satın alma anlaşması), bir tarafın elindeki bir menkul kıymeti (genelde devlet … Reranking Reranking, bir arama sisteminin ilk sonuç listesini daha ayrıntılı analiz ederek sonuçları… Resen Resen, bir kişinin veya kurumun başka kimsenin isteğine, başvurusuna veya şikâyetine gerek… Resesyon (Ekonomik Durgunluk) Resesyon, bir ekonominin art arda en az iki çeyrek (6 ay) boyunca küçülmesi, yani GSYH'nin… Revalüasyon Revalüasyon, sabit kur sisteminde bir para biriminin yabancı para birimleri karşısındaki r… Revalüasyon Revalüasyon, sabit kur sisteminde bir ülkenin para biriminin yabancı paralar karşısındaki … Reward Model Reward Model, bir yapay zeka çıktısının ne kadar uygun veya başarılı olduğunu değerlendirm… Risk Getiri Dengesi Risk getiri dengesi, daha yüksek getiri beklentisinin genellikle daha yüksek belirsizlik v… Risk Getiri Oranı Risk getiri ilişkisi, bir yatırımın potansiyel kazancı ile bu kazanç için üstlenilen belir… Risk Primi Risk primi, yatırımcıların daha yüksek risk üstlenmek karşılığında beklediği ek getiriyi i… Risk Sermayesi Risk sermayesi, yüksek büyüme potansiyeline sahip girişimlere yapılan özsermaye yatırımı t… Risk Toleransı Risk toleransı, bir yatırımcının finansal kayıp ve fiyat dalgalanmalarına karşı kabul edeb… ROA ROA, bir şirketin sahip olduğu toplam varlıkları kullanarak ne kadar kâr elde ettiğini gös… ROAS (Reklam Harcamasının Getirisi) ROAS (Return on Ad Spend), bir reklam kampanyasına harcanan her 1 TL'nin, kaç TL'lik satış… ROC-AUC ROC-AUC, sınıflandırma modelinin farklı eşik değerlerinde pozitif ve negatif sınıfları ayı… ROE ROE, bir şirketin özsermayesini kullanarak ne kadar kâr ürettiğini gösteren kârlılık oranı… RPA RPA, tekrar eden ve kurallara dayalı dijital işlemleri yazılım robotları kullanarak otomat… Rüçhan Hakkı Rüçhan hakkı, sermaye artırımı sırasında mevcut ortaklara yeni payları belirli koşullarla …

S

Saatlik Maliyet Saatlik maliyet, bir hizmet veya çalışmanın toplam maliyetinin harcanan çalışma saatine bö… Saatlik Ücret Saatlik ücret, yapılan iş karşılığında bir saatlik çalışma için elde edilen ücret tutarıdı… Sabit Gider Sabit gider, üretim veya satış miktarı değişse bile belirli ölçüde devam eden düzenli gide… Sabit Kur Sistemi Sabit kur sistemi, bir para biriminin değerinin başka bir para birimine veya para sepetine… Sabit Maliyet Sabit maliyet, üretim miktarı değişse bile kısa vadede aynı kalan maliyettir.… Sanayi Üretimi Sanayi üretimi, ekonomideki imalat ve ilgili sanayi faaliyetlerinin üretim seviyesini göst… Satın Alma Gücü Satın alma gücü, belirli bir miktar parayla satın alınabilecek mal ve hizmet miktarını ifa… Satın Alma Gücü Paritesi Satın alma gücü paritesi, farklı ülkelerdeki para birimlerinin satın alma güçlerini karşıl… Satın Alma Yöneticileri Endeksi Satın alma yöneticileri endeksi, işletmelerin faaliyet koşulları hakkında bilgi sağlayan e… Sektör Endeksi Sektör endeksi, aynı veya benzer sektörde faaliyet gösteren şirketlerin performansını taki… Sektörel Dağılım Sektörel dağılım, ekonomik faaliyetlerin tarım, sanayi ve hizmet gibi sektörler arasındaki… Semantic Search Semantic Search, kullanıcının yalnızca kelimelerini değil, sorgunun anlamını ve bağlamını … Semantic Segmentation Semantic Segmentation, görüntüdeki her pikseli belirli bir kategoriye göre sınıflandıran b… Semantik Arama Semantik arama, kelimelerin birebir eşleşmesinden ziyade sorgunun anlamını dikkate alarak … Senet Senet, belirli bir borcun belirli koşullarla ödeneceğini gösteren yazılı borç belgesidir.… Sentetik Veri Sentetik veri, gerçek dünyadaki verilerin özelliklerini taklit etmek amacıyla yapay olarak… Serbest Meslek Serbest meslek, kişinin kendi uzmanlığı ve emeğiyle bağımsız şekilde hizmet sunarak gelir … Serbest Piyasa Serbest piyasa, fiyatların büyük ölçüde arz ve talep koşullarına göre oluştuğu ekonomik si… Serbest Ticaret Alanı Serbest ticaret alanı, üye ülkelerin kendi aralarındaki ticarette belirli gümrük ve ticare… Sermaye Sermaye, bir şirketin kuruluşunda ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği (para veya par… Sermaye Akımı Sermaye akımı, yatırım ve finansman amacıyla ülkeler veya piyasalar arasında gerçekleşen p… Sermaye Artırımı Sermaye artırımı, bir şirketin sermaye tutarını artırmak amacıyla gerçekleştirdiği finansa… Sermaye Hareketleri Sermaye hareketleri, ülkeler arasındaki finansal varlık ve yatırım akımlarını ifade eder.… Sermaye Kazancı Sermaye kazancı, bir yatırım varlığının satın alma fiyatına göre değer kazanması sonucu ol… Sermaye Maliyeti Sermaye maliyeti, bir şirketin faaliyetlerini ve yatırımlarını finanse etmek için kullandı… Sermaye Piyasası Sermaye piyasası, uzun vadeli finansman araçlarının ve menkul kıymetlerin alınıp satıldığı… Servet Servet, bir kişi veya kurumun sahip olduğu ekonomik değer taşıyan varlıkların toplamını if… Ses Klonlama Ses klonlama, bir kişinin ses özelliklerini analiz ederek benzer yapay ses oluşturma tekno… Sesli Asistan Sesli asistan, kullanıcıların konuşma yoluyla komut verip bilgi veya hizmet alabildiği dij… SGK (Sosyal Güvenlik Kurumu) SGK, Türkiye'de çalışanların emeklilik, sağlık, iş kazası, işsizlik gibi sosyal güvenlik h… SGK Hizmet Süresi Nasıl Hesaplanır? SGK hizmet süresi, sigortalılık başlangıç tarihinden itibaren prim ödenen gün sayısının to… Sınıflandırma Sınıflandırma, verileri önceden belirlenmiş kategorilere ayırma problemidir.… Sınıflandırma Modeli Sınıflandırma modeli, girdileri belirli kategorilerden birine veya birkaçına atamak için k… Sigortalılık Süresi Sigortalılık süresi, bir kişinin SGK'ya ilk kez sigortalı olarak kaydedildiği tarih ile em… Sistematik Olmayan Risk Sistematik olmayan risk, belirli bir şirket veya sektörle sınırlı olan ve genel piyasayı d… Sistematik Risk Sistematik risk, genel ekonomik ve piyasa koşullarından kaynaklanan ve geniş yatırım piyas… Small Language Model Small Language Model, büyük dil modellerine kıyasla daha az parametre ve daha düşük işlem … Sorumlu Yapay Zeka Sorumlu yapay zeka, AI sistemlerinin güvenli, adil, şeffaf ve insan odaklı ilkeler doğrult… Sorumlu Yatırım Sorumlu yatırım, finansal getiri hedeflerinin yanında çevresel, sosyal ve yönetişim faktör… Sosyal Etki Sosyal etki, bir girişim veya ekonomik faaliyetin toplum üzerinde oluşturduğu olumlu veya … Sosyal Girişimcilik Sosyal girişimcilik, toplumsal veya çevresel bir soruna sürdürülebilir bir girişim modeliy… Sosyal Medya İçerik Geliri Nasıl Hesaplanır? TikTok ve Facebook gibi platformlarda içerik geliri, platformun içerik yaratıcı fonundan e… Sosyal Mobilite Sosyal mobilite, bireylerin veya hanelerin ekonomik ve sosyal konumlarının zaman içinde de… Speech Recognition Speech Recognition, insan sesini analiz ederek konuşulan kelimeleri metne dönüştüren yapay… Speech Synthesis Speech Synthesis, yapay veya insan benzeri konuşma seslerinin bilgisayar tarafından üretil… Speech to Text Speech to text, konuşma sesinin yazılı metne dönüştürülmesini sağlayan teknolojidir.… Spread Spread, finansal piyasalarda iki fiyat, faiz veya getiri arasındaki farkı ifade eder.… Stablecoin Stablecoin, değerini belirli bir para birimi veya varlığa göre daha istikrarlı tutmayı ama… Stagflasyon Stagflasyon, ekonomik büyümenin durgunlaştığı (hatta küçüldüğü) ile birlikte enflasyonun v… Start-up Start-up, genellikle teknoloji tabanlı, hızlı büyüme potansiyeli olan, henüz kanıtlanmamış… Startup Startup, hızlı büyüme ve ölçeklenebilir bir iş modeli arayan yenilikçi girişim türüdür.… Stok Stok, işletmenin satmak veya üretimde kullanmak amacıyla elinde bulundurduğu mal ve matery… Stok Devir Hızı Stok devir hızı, işletmenin stoklarını belirli bir dönem içinde ne kadar hızlı yenilediğin… Stopaj (Tevkifat) Stopaj (tevkifat), bir ödeme yapılırken, ödemeyi yapan tarafından, ödenecek tutarın bir kı… Stopaj Nasıl Hesaplanır? Stopaj, bir ödemenin kaynağında (ödeyen tarafından) kesilip doğrudan vergi dairesine yatır… Stratejik Davranış Stratejik davranış, bir ekonomik aktörün kararlarını diğer aktörlerin olası kararlarını di… Stratejik Yönetim Stratejik yönetim, işletmenin uzun vadeli hedeflerini belirleme ve bu hedeflere ulaşmak iç… Structured Output Structured Output, yapay zeka modelinin serbest metin yerine JSON gibi belirli bir veri ya… Sübvansiyon Sübvansiyon, devletin belirli ürün, sektör veya faaliyetleri desteklemek amacıyla sağladığ… Sürdürülebilir Finans Sürdürülebilir finans, çevresel, sosyal ve yönetişim faktörlerini finansal karar süreçleri… Sürdürülebilir Girişimcilik Sürdürülebilir girişimcilik, ekonomik değer oluştururken çevresel ve sosyal etkileri de di… Swap Swap, tarafların belirli finansal yükümlülükleri veya nakit akışlarını karşılıklı olarak d… Synthetic Data Synthetic Data, gerçek dünyadan doğrudan toplanmak yerine bilgisayar veya yapay zeka siste… Synthetic Media Synthetic Media, tamamen veya kısmen yapay zeka ve bilgisayar teknolojileri kullanılarak o… System Prompt System Prompt, bir yapay zeka modelinin davranışını, rolünü ve temel çalışma kurallarını y…

T

Tahmin Modeli Tahmin modeli, mevcut verilerden yararlanarak gelecekteki veya bilinmeyen bir sonucu tahmi… Tahvil Tahvil, devletin veya şirketlerin, yatırımcılardan borç almak için çıkardığı, vadesi 1 yıl… Taksit Taksit, bir borcun toplam tutarının belirli dönemlere bölünerek ödenmesidir.… Talep Talep, tüketicilerin belirli bir fiyat düzeyinde bir mal veya hizmeti satın alma isteğini … Talep Enflasyonu Talep enflasyonu, toplam talebin üretim kapasitesini aşması sonucu fiyatların yükselmesi d… Talep Esnekliği Talep esnekliği, fiyat değişiminin talep edilen miktarı ne ölçüde değiştirdiğini gösterir.… Tam Rekabet Tam rekabet, çok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu ve tek bir firmanın piyasa fiyatını b… Tapu Tapu, bir taşınmazın (konut, arsa, işyeri vb.) mülkiyetinin kime ait olduğunu gösteren, Ta… Tapu Harcı Tapu harcı, bir gayrimenkulün alım-satımında, tapu devri sırasında ödenen bir vergidir. Sa… Tasarruf Tasarruf, elde edilen gelirin harcanmayan ve gelecekte kullanılmak üzere ayrılan bölümüdür… Tasarruf Oranı Tasarruf oranı, elde edilen gelirin ne kadarının harcanmayıp gelecekte kullanılmak üzere a… Taşıt Kredisi Taşıt kredisi, araç satın alma işlemlerinin finansmanı için kullanılan kredi türüdür.… TEFAS TEFAS, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu olarak yatırım fonlarının işlem gördüğü… Tekel Tekel, piyasada belirli bir ürün veya hizmetin tek bir satıcı tarafından sunulduğu piyasa … Teknik Analiz Teknik analiz, geçmiş fiyat ve işlem verilerini inceleyerek piyasa hareketlerini değerlend… Teknolojik Yenilik Teknolojik yenilik, yeni veya önemli ölçüde geliştirilmiş teknolojilerin ürün veya üretim … Temassız Ödeme Temassız ödeme, kart veya mobil cihazın ödeme terminaline kısa mesafeden yaklaştırılmasıyl… Temel Analiz Temel analiz, bir şirketin veya varlığın ekonomik ve finansal verilerini inceleyerek değer… Temerrüt Temerrüt, bir borcun vadesinde veya belirlenen koşullara uygun şekilde ödenmemesi durumudu… Temettü Temettü, bir şirketin elde ettiği kârın belirli bölümünü ortaklarıyla paylaşmasıdır.… Temettü Ödeme Tarihi Temettü ödeme tarihi, şirketin hak sahibi yatırımcılara temettü ödemesini gerçekleştirdiği… Temettü Verimi Temettü verimi, şirketin yatırımcılara dağıttığı temettünün hisse fiyatına oranını göstere… Teminat Teminat, bir borcun veya finansal yükümlülüğün yerine getirilmesini güvence altına almak a… Temperature Temperature, yapay zeka metin üretiminde modelin daha öngörülebilir veya daha çeşitli sonu… Term Sheet Term sheet, yatırım işlemindeki temel ticari şartları özetleyen ön anlaşma dokümanıdır.… Ters Dolarizasyon Ters dolarizasyon, ekonomik aktörlerin yabancı para varlıklarını azaltarak yerel para biri… Ters Seçim Ters seçim, işlem öncesinde taraflardan birinin sahip olduğu bilgi nedeniyle piyasanın dah… Test Seti Test seti, eğitilmiş bir yapay zeka modelinin daha önce görmediği veriler üzerindeki perfo… Test Verisi Test verisi, eğitilmiş bir yapay zeka modelinin daha önce görmediği veriler üzerindeki per… Tevkifat Tevkifat, belirli bir ödeme üzerinden vergi veya benzeri yasal kesinti yapılması uygulamas… Tevkifatlı Fatura Nasıl Hesaplanır? Tevkifatlı faturada, KDV'nin tamamı satıcıya ödenmez; kanunda belirtilen oranda kısmı (örn… Text to Speech Text to speech, yazılı metni yapay veya doğal insan benzeri ses çıktısına dönüştüren tekno… Text to Video Text to Video, yazılı bir açıklamadan yapay zeka kullanarak video oluşturma teknolojisidir… Throughput Throughput, bir yapay zeka sisteminin belirli bir zaman içinde işleyebildiği istek veya ve… Ticaret Dengesi Ticaret dengesi, bir ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki farkı ifade eder.… Ticaret Haddi Ticaret haddi, bir ülkenin ihracat fiyatlarının ithalat fiyatlarına oranını ifade eden gös… Ticaret Savaşı Ticaret savaşı, ülkelerin birbirlerinin ürünlerine gümrük vergileri veya ticaret kısıtlama… Ticaret Sicili Ticaret sicili, tacirlerin (şirketlerin) kanunen kayıt altına alınmasını sağlayan resmi kü… Ticari Alacak Ticari alacak, bir işletmenin sattığı mal veya hizmet karşılığında müşterilerinden tahsil … Ticari Borç Ticari borç, işletmenin satın aldığı mal veya hizmetler karşılığında tedarikçilere ödemesi… Token Token, yapay zeka dil sistemlerinin metinleri işlerken kullandığı temel metin parçalarında… Token Cost Token Cost, büyük dil modeli kullanımında işlenen veya üretilen token miktarına bağlı olar… Tokenizasyon Tokenizasyon, metnin yapay zeka modeli tarafından işlenebilecek daha küçük parçalara ayrıl… Tool Calling Tool Calling, bir yapay zeka modelinin görev tamamlamak için harici araçları veya yazılım … Top-p Top-p, yapay zeka metin üretiminde modelin olası sonraki tokenlar arasından seçim yaptığı … Toplam Faktör Verimliliği Toplam faktör verimliliği, üretimde kullanılan emek ve sermaye gibi girdiler hesaba katıld… Toplam Geri Ödeme Toplam geri ödeme, kredi veya borç için vade sonunda ödenmesi planlanan toplam tutarı ifad… Toplam Maliyet Toplam maliyet, bir üretim veya faaliyet dönemindeki tüm maliyetlerin toplamıdır.… TPU TPU, özellikle yapay zeka ve makine öğrenmesi hesaplamaları için optimize edilmiş özel işl… Transfer Learning Transfer learning, bir görev için öğrenilmiş model bilgisinin başka ancak ilişkili bir gör… TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) TÜFE, hanehalklarının satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimi ölçen, TÜİK … Tüketici Dengesi Tüketici dengesi, tüketicinin bütçesiyle mümkün olan en yüksek faydayı elde ettiği tercih … Tüketici Fazlası Tüketici fazlası, tüketicinin ödemeye razı olduğu fiyat ile gerçekte ödediği fiyat arasınd… Tüketici Kredisi Tüketici kredisi, bireylerin çeşitli kişisel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kullandığı … Tüketici Tercihleri Tüketici tercihleri, bireylerin farklı mal ve hizmetler arasından seçim yapma davranışları… Tüketim Tüketim, bireylerin ve hane halklarının mal ve hizmet satın alarak ihtiyaçlarını karşılama… Türev Ürün Türev ürün, değeri başka bir finansal varlığın, fiyatın veya göstergenin hareketine bağlı …

U

Underfitting Underfitting, yapay zeka modelinin verideki önemli ilişkileri yeterince öğrenememesi durum… Uzun Pozisyon Uzun pozisyon, bir yatırımcının fiyatın yükselmesi beklentisiyle bir varlığı satın alarak … Uzun Vadeli Borç Uzun vadeli borç, geri ödeme süresi genellikle bir yıldan daha uzun olan finansal yükümlül…

V

Vade Vade, bir borcun veya yatırımın sona erdiği ya da ödeme tarihinin geldiği süreyi ifade ede… Vade Farkı Nasıl Hesaplanır? Vade farkı, bir malın veya hizmetin peşin fiyatı ile taksitli/vadeli fiyatı arasındaki far… Vadeli İşlem Vadeli işlem, belirli bir varlığın gelecekte belirlenen koşullarla alınıp satılmasına yöne… Vadeli İşlem Sözleşmesi Vadeli işlem sözleşmesi, bir varlığın gelecekte belirlenen tarihte ve fiyattan alınıp satı… Vadeli Mevduat Vadeli mevduat, belirli bir süre boyunca bankada tutulan ve karşılığında faiz getirisi sağ… Vadesiz Mevduat Vadesiz mevduat, hesap sahibinin parasını belirli bir vade beklemeden kullanabildiği mevdu… Varlık Varlık, ekonomik değer taşıyan ve gelecekte fayda sağlama potansiyeli bulunan kaynakları i… Varlık Dağılımı Varlık dağılımı, bir yatırım portföyündeki kaynakların farklı yatırım araçları arasında na… Vector Database Vector Database, verileri vektör temsilleriyle saklamak ve benzerlik araması yapmak için t… Vector Search Vector Search, veriler arasındaki anlamsal benzerliği sayısal vektörler kullanarak bulmayı… Vektör Vektör, verilerin sayısal değerlerden oluşan matematiksel bir gösterimidir.… Vektör Veritabanı Vektör veritabanı, yüksek boyutlu vektörleri saklamak ve benzerlik araması yapmak için kul… Veraset ve İntikal Vergisi Veraset ve intikal vergisi, miras veya karşılıksız mal devri sonucunda oluşan bazı kazanım… Vergi Vergi, devletin kamu hizmetlerini finanse etmek amacıyla kişi ve kurumlardan kanun çerçeve… Vergi Beyannamesi Vergi beyannamesi, mükellefin gelir, kazanç veya işlem bilgilerini vergi idaresine bildird… Vergi Dairesi Vergi dairesi, vergi işlemleri ve mükellefiyet süreçleriyle ilgili kamu hizmetlerinin yürü… Vergi Dilimi Vergi dilimi, gelir vergisinin kademeli (artan oranlı) yapısını ifade eder — gelirin belir… Vergi Esnekliği Vergi esnekliği, vergi gelirlerinin ekonomik faaliyet veya gelir değişimlerine verdiği tep… Vergi İadesi Vergi iadesi, belirli koşullar altında fazla veya yersiz ödenen verginin ilgili kişiye ger… Vergi İstisnası Vergi istisnası, kanunla belirlenen belirli bir tutara kadar olan gelirin (veya belirli bi… Vergi İstisnası Vergi istisnası, normalde vergilendirilecek bir gelir veya işlemin belirli şartlarla vergi… Vergi Kaçağı Vergi kaçağı, yasal olarak tahakkuk etmesi gereken verginin çeşitli nedenlerle kamuya ulaş… Vergi Levhası Vergi levhası, bir mükellefin vergi dairesi, vergi kimlik numarası ve bağlı olduğu vergi t… Vergi Matrahı Vergi matrahı, bir verginin üzerinden hesaplandığı net tutardır — genellikle brüt gelirden… Vergi Matrahı Vergi matrahı, üzerinden vergi hesaplanan tutardır.… Vergi Muafiyeti Vergi muafiyeti, kanunla belirlenen belirli kişi veya kurumların, normalde vergiye tabi ol… Vergi Muafiyeti Vergi muafiyeti, belirli kişi veya kurumların belirli şartlar altında vergiden tamamen vey… Vergi Politikası Vergi politikası, devletin vergi oranları, vergi tabanı ve vergilendirme yöntemleriyle ilg… Vergi Tabanı Vergi tabanı, belirli bir verginin uygulanabileceği gelir, tüketim, servet veya diğer ekon… Vergi Yansıması Vergi yansıması, uygulanan bir verginin ekonomik yükünün alıcı ve satıcılar arasında nasıl… Vergi Yükü Vergi yükü, kişi, kurum veya ekonomi üzerindeki toplam vergi etkisini ifade eden kavramdır… Veri Analitiği Veri analitiği, verilerden anlamlı bilgiler, eğilimler ve karar destek çıktıları elde etme… Veri Analizi Veri analizi, toplanan verilerin düzenlenmesi, incelenmesi ve yorumlanarak anlamlı bilgiye… Veri Artırma Veri artırma, mevcut eğitim verilerinden farklı varyasyonlar üreterek eğitim veri setini g… Veri Etiketleme Veri etiketleme, eğitim verilerine modelin öğrenmesi için anlam veya kategori bilgisi ekle… Veri Gizliliği Veri gizliliği, kişisel ve hassas bilgilerin yetkisiz erişim ve uygunsuz kullanım riskleri… Veri Ön İşleme Veri ön işleme, ham verilerin model eğitimine uygun hale getirilmesi için temizlenmesi ve … Veri Seti Veri seti, analiz veya yapay zeka modeli tarafından kullanılmak üzere bir araya getirilen … Veri Temizleme Veri temizleme, veri setindeki hatalı, eksik, tutarsız veya gereksiz verilerin düzeltilmes… Verimlilik Verimlilik, belirli miktardaki kaynak kullanılarak ne kadar çıktı elde edildiğini ifade ed… Vision Language Model Vision Language Model, görsel verileri ve doğal dili birlikte işleyebilen yapay zeka model… Voice Cloning Voice Cloning, belirli bir sesin özelliklerini modelleyerek benzer konuşma üretmeyi amaçla… Volatilite Volatilite, bir yatırım aracının fiyatının belirli bir dönem içinde ne kadar hızlı ve ne ö…

Y

Z

Zarar Zarar, giderlerin gelirlerden fazla olması sonucunda oluşan negatif finansal sonuçtur.… Zarar Durdur Emri Zarar durdur emri, yatırımcının olası kayıpları sınırlamak amacıyla belirlediği fiyat sevi… Zero Shot Learning Zero Shot Learning, yapay zeka modelinin özel olarak örnek verilmeden daha önce gördüğü ge… Zero-Shot Öğrenme Zero-shot öğrenme, modelin daha önce özel olarak örneklenmemiş bir görevi ek eğitim örneği… Ziynet Altını Milyem (Ayar) Değeri Nasıl Hesaplanır? Milyem, altının binde cinsinden saflık derecesidir; 22 ayar altın 916 milyem (%91,6 saf al…

Ç

Çek Çek, belirli bir tutarın ilgili kişiye veya kuruma ödenmesini sağlayan kıymetli evrak nite… Çekirdek Enflasyon Çekirdek enflasyon, geçici fiyat hareketlerinden arındırılarak hesaplanan enflasyon göster… Çeyrek, Yarım, Tam Altın Grama Nasıl Çevrilir? Ziynet altınlarının gram karşılığı, her tipin standart ağırlığıyla hesaplanır: çeyrek altı… Çıktı Açığı Çıktı açığı, ekonominin gerçekleşen üretimi ile potansiyel üretimi arasındaki farkı ifade … Çoklu Modal AI Çoklu modal AI, metin, görüntü, ses veya video gibi birden fazla veri türünü birlikte işle…

Ö

Ödemeler Dengesi Ödemeler dengesi, bir ülkenin belirli dönemde dış dünyayla yaptığı tüm ekonomik işlemleri … Öğrenme Oranı Öğrenme oranı, model eğitimi sırasında model parametrelerinin ne büyüklükte güncelleneceği… Ölçek Diseconomileri Ölçek diseconomileri, üretim ölçeği büyüdükçe ortalama maliyetlerin artması durumudur.… Ölçek Ekonomileri Ölçek ekonomileri, üretim ölçeği büyüdükçe ortalama maliyetlerin azalabilmesi durumudur.… Ölçek Ekonomisi Ölçek ekonomisi, üretim miktarı arttıkça birim başına maliyetlerin azalabilmesi durumunu i… Öneri Sistemi Öneri sistemi, kullanıcının geçmiş davranışlarına veya özelliklerine göre ilgilenebileceği… ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) ÖTV, belirli ürün gruplarında (araçlar, akaryakıt, alkollü içecekler, tütün ürünleri, lüks… ÖTV Nasıl Hesaplanır? Araçlarda ÖTV, motor silindir hacmine göre belirlenen matrah dilimlerine ve bu dilimlere k… Özellik Mühendisliği Feature engineering, ham verilerden modelin daha iyi kullanabileceği anlamlı özellikler ol… Özsermaye Özsermaye, bir işletmenin varlıklarından borçları çıkarıldığında kalan sahiplik değeridir.…

Ü

ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) ÜFE, üreticilerin ürettikleri mal ve hizmetleri ilk satış aşamasında hangi fiyattan sattığ… Üretici Dengesi Üretici dengesi, firmanın kaynaklarını kullanarak belirli koşullarda optimum üretim kararı… Üretici Fazlası Üretici fazlası, üreticinin bir ürün için kabul edeceği en düşük fiyat ile aldığı piyasa f… Üretim Üretim, ihtiyaçları karşılamak amacıyla mal veya hizmetlerin kaynaklar kullanılarak ortaya… Üretim Faktörü Üretim faktörleri, mal ve hizmet üretiminde kullanılan temel ekonomik kaynaklardır.… Üretim Fonksiyonu Üretim fonksiyonu, kullanılan girdiler ile elde edilen çıktı arasındaki teknik ilişkiyi gö… Üretken Yapay Zeka Üretken yapay zeka, metin, görsel, ses, video ve kod gibi yeni içerikler üretebilen yapay … Ürün Doğrulama Ürün doğrulama, geliştirilen bir ürünün gerçek müşteri ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı…

İ

İç Verim Oranı İç verim oranı, bir yatırımın beklenen nakit akışlarına göre hesaplanan tahmini getiri ora… İhbar Tazminatı İhbar tazminatı, iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın (işveren veya işçi), karşı tara… İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır? İhbar tazminatı, iş sözleşmesi feshedilirken bildirim süresine uyulmadığında ödenir. Süre,… İhracat İhracat, bir ülkede üretilen mal veya hizmetlerin başka ülkelere satılmasıdır.… İhtiyaç Kredisi İhtiyaç kredisi, bireylerin farklı kişisel harcamalarını finanse etmek için kullanabildiği… İki Tarih Arasındaki Gün Sayısı Nasıl Hesaplanır? İki tarih arasındaki gün sayısı, bitiş tarihinin takvimsel sıra numarasından başlangıç tar… İnovasyon İnovasyon, yeni veya önemli ölçüde geliştirilmiş ürün, hizmet, süreç veya yöntemlerin ekon… İnsan Sermayesi İnsan sermayesi, insanların eğitim, beceri, bilgi ve deneyimlerinin ekonomik değerini ifad… İpotek İpotek, bir gayrimenkulün, alınan bir borcun (genelde konut kredisinin) teminatı olarak gö… İskonto İskonto, gelecekte elde edilecek bir tutarın bugünkü değerinin hesaplanması veya belirli b… İstatistiksel Analiz İstatistiksel analiz, verilerden anlamlı sonuçlar çıkarmak için kullanılan matematiksel ve… İstifa Mektubu Nasıl Yazılır? İstifa mektubu; tarih, işverenin adı, istifa beyanı, son çalışma günü ve ihbar süresine uy… İstihdam İstihdam, çalışma çağındaki kişilerin ekonomik faaliyet içinde iş sahibi olarak yer alması… İş Akışı Otomasyonu İş akışı otomasyonu, belirli görevlerin ve süreçlerin önceden tanımlanan kurallar veya yap… İş Çevrimi İş çevrimi, ekonomik faaliyetlerdeki genişleme ve daralma hareketlerinin oluşturduğu döngü… İş Modeli İş modeli, bir işletmenin nasıl değer oluşturduğunu, sunduğunu ve gelir elde ettiğini açık… İş Planı İş planı, bir işletmenin hedeflerini, pazarını, operasyonlarını ve finansal planlarını açı… İş Stratejisi İş stratejisi, işletmenin belirli hedeflere ulaşmak ve pazarda konumlanmak için izlediği t… İşlem Maliyetleri İşlem maliyetleri, ekonomik bir alışverişi gerçekleştirmek için katlanılan arama, bilgi ed… İşletme Gideri İşletme gideri, bir işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmek için yaptığı harcamaları ifade… İşletme Sermayesi İşletme sermayesi, bir işletmenin günlük faaliyetlerini sürdürebilmesi için kullanılan kıs… İşletmeler İçin Yapay Zeka Yatırımı ROI'si Nasıl Hesaplanır? Bir işletmenin YZ yatırımının ROI'si (yatırım getirisi); YZ aracının sağladığı zaman tasar… İşletmelerde AI İşletmelerde AI, yapay zekanın şirketlerin operasyon, satış, pazarlama, müşteri hizmetleri… İşsizlik İşsizlik, çalışabilecek durumda olup iş arayan kişilerin iş bulamaması durumudur.… İşsizlik Maaşı (Ödeneği) Nasıl Hesaplanır? İşsizlik ödeneği, son 4 aylık prime esas kazanç ortalamasının %40'ı olarak hesaplanır; bu … İşsizlik Ödeneği İşsizlik ödeneği, kendi isteği dışında işini kaybeden ve belirli şartları (son 3 yılda en … İthalat İthalat, başka ülkelerde üretilen mal ve hizmetlerin ülke içine satın alınmasıdır.… İthalat Kotası İthalat kotası, belirli bir ürünün ülkeye ithal edilebilecek miktarına getirilen sınırlama…

Ş

Şahıs Şirketi Şahıs şirketi, tek bir gerçek kişi tarafından kurulan, asgari sermaye şartı olmayan, sahib… Şahıs Şirketi Aylık Giderleri Nasıl Hesaplanır? Bir şahıs şirketinin aylık zorunlu giderleri; Bağ-Kur (4B) primi, muhasebeci ücreti, varsa… Şirket Değerlemesi Şirket değerlemesi, bir işletmenin ekonomik değerinin çeşitli finansal yöntemlerle tahmin … Şirket Kurma Maliyeti Nasıl Hesaplanır? Bir limited veya anonim şirket kurma maliyeti; ticaret sicili harcı, noter masrafları, ser… Şirket Yaşam Döngüsü Şirket yaşam döngüsü, işletmenin kuruluşundan büyüme, olgunluk ve olası küçülme dönemlerin…

💬 Bir terimin tanımını burada bulamadıysanız, aradığınız konuyla ilgili hesaplama araçlarımıza göz atabilir veya site içi arama yapabilirsiniz.

💡 Ek Gelir Fikri Bul